Hücrelerim de Yaşlanıyor mu?

Sizce neden yaşlanıyoruz? Zamanla derimizin kırışması, pek çok organın eski potansiyelini yerine getiremeyişi nedendir?

Hücrelerim de Yaşlanıyor mu?

Sizce neden yaşlanıyoruz? Zamanla derimizin kırışması, pek çok organın eski potansiyelini yerine getiremeyişi nedendir?

Lucius Annaeus Seneca demiştir ki; “Yaşlılık, tedavisi mümkün olmayan bir hastalıktır. Sadece doğru beslenme ve egzersizle bunu erteleyebiliriz”. 1961 yılında Leonard Hayflick; “Hücreler belirli bir süre bölünüp çoğaldıktan sonra ölmek zorundadır” hipotezinde bulunmuştur.

Yaşlanma çok faktörlü bir süreçtir. Deri altı yağ dokusunun azalması ve yeniden konumlanması kolajen üretiminin azalması, yanlış dermatolojik uygulamalar ve sigara/alkol kullanımı gibi faktörler cilt yaşlanmasına katkıda bulunur. Cilt dokusunun incelmesi, sarkması, elastikiyetini kaybetmesi, kolajen ve elastin fibrillerin azalması ile karakterizedir. UV radyasyonu, yanlış beslenme, çevresel kirlilik ve sigara /alkol kullanımı kolajen hasarına ve yaşlanmaya neden olmaktadır.

Vücutta kolajen üretiminin her geçen yıl yaklaşık %1 oranında düşüşü cilt tonusunun bozulmasının sebeplerindendir. Bu durum zamanla, dermis-epidermis bağlarının bozulmasına ve sonucunda ciltte kırışma ve elastikiyette azalmaya neden olabilmektedir.

Kolajen ve elastin vücudun yapısal fonksiyonlarını destekleyen fibröz proteinlerdir. Bu proteinler; deride, bağ dokuda, kan damarlarının duvarında, sklerada ve korneada bulunan bileşiklerdir. Kolajen, insan vücudundaki toplam proteinin 1/3’ünü oluşturur ve vücutta en fazla bulunan yapısal protein türü olarak bilinir. Vücutta pek çok farklı tipte kolajen sentezlenir. Total kolajen miktarının %90’ını tip1-2-3 kolajen oluşturur. Tip 1 ve 3 kolajen; damar ağları, kemik, deri, dentin, kornea ve tendon yapılarında yüksek miktarda bulunurken tip 2 kolajen kıkırdaklı dokuları oluşturur. Kolajen hücre dışı yapının temel bileşeni olduğundan dokuların bütünlüğü, devamlılığı ve yenilenmesi için büyük öneme sahiptir. Yapısal kolajen bütünlüğünün, tendon sağlığının korunmasında ve potansiyel kas hasarı riskinin azaltılmasında role sahip olduğu çalışmalarda gösterilmektedir.

Eklem kıkırdağının önemli bir bileşeni olan kolajen, kırmızı et, balık, tavuk gibi bazı gıdalarda bulunur. Kolajenin hidrolize edilmiş (parçalanmış) formunun alımı, vücutta iyi düzeyde emilebilir. Hidrolize kolajen tüketimi, vücut hücrelerini kolajen sentezlemeye teşvik ederek eklemin normal yapısını korumaya ve potansiyel olarak eklem konforuna katkıda bulunabilir. 
 

Hidrolize kolajen gibi biyoaktif peptitler, gıda takviyelerinin geliştirilmesinde en çok kullanılan bileşenler arasında yer almaktadır. Çok sayıda çalışma, hidrolize kolajen alımından elde edilen ve kan dolaşımında tespit edilen peptitlerin, cildin onarım sürecine yardımcı olduğunu göstermektedir. Amerika Birleşik Devletleri Gıda ve İlaç Dairesi (FDA), kolajen peptitlerinin elde edildiği jelatini güvenli bir madde olarak sınıflandırmıştır. Ayrıca, uluslararası araştırma sonuçlarına dayanarak hem Dünya Sağlık Örgütü (WHO) hem de Avrupa Sağlık ve Tüketiciyi Koruma Komisyonu, hidrolize kolajenin güvenli olduğunu belirtmiştir. T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı Takviye Edici Gıdalar Kısıtlı Maddeler Listesinde 11 yaş ve üzeri bireyler için doğası değiştirilmiş kolajen tipleri (kolajen hidrolizat/ hidrolize kolajen/ kolajen peptit) için günlük alım dozu 10 g/ gün max doz olarak bildirilmiştir.

Türk Gıda Kodeksi Beslenme ve Sağlık Beyanları yönetmeliğinde de belirtildiği üzere biotin (B7 vitamini), “normal saçın, mukozanın ve cildin korunmasına katkı sağlar”. Aynı şekilde çinko; “normal saçın, tırnakların ve cildin korunmasına katkı sağlar”. C vitamini ise “kemiklerin, kıkırdağın, diş ve diş etlerinin, cildin normal fonksiyonu için gerekli normal kollajen oluşumuna katkı sağlar”.

 

Kaynakça

  1. Özmen F. (2024) Kolajen Desteğinin Güncel Kullanım Alanları. Bes. Diy. Derg; 52(2):113-120
  2. Harvey R. and Farrier D. (2011). Lippincott’s Illustrated Review: Biochemistry
  3. Karaismailoğlu, S. (2021). Dura Mater. Ankara: Elma Yayınevi.
  4. Benito-Ruiz, P.etal (2009). A randomized controlled trial on the efficacy and safety of a food ingredient, collagen hydrolysate, for improving joint comfort. International Journal of Food Science and Nutrition; 60: 99-113
  5. Bianchi, F.M.etal (2022). Evaluation of the Efficacy of a Hydrolyzed Collagen Supplement for Improving Skin Moisturization, Smoothness, and Wrinkles. J. Clin Aesthet. Dermatol. 15(3):48–52
  6. Lupu M.A.,etal (2019). Beneficial effects of food supplements based on hydrolyzed collagen for skin care (Review). Experimental and Therapeutic Medicine. 12-17.
  7. T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı. (2025). Takviye Edici Gıdalar Kısıtlı Maddeler Listesi. https://www.tarimorman.gov.tr/GKGM/Belgeler/DB_Gida_Isletmeleri/Takviye_Edici_Gidalar_Kisitli_Maddeler_Listesi.pdf
  8. T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı. (2017). Türk Gıda Kodeksi Beslenme ve Sağlık Beyanları Yönetmeliği. https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2017/01/20170126M1-5.htm

 

 

Takviye edici gıdalar ilaç değildir. Hastalıkların önlenmesi veya tedavi edilmesi amacıyla kullanılamaz.

Sayfa içeriği sadece bilgilendirme amaçlıdır, tanı ve tedavi için mutlaka doktorunuza başvurunuz.

Diğer Yazıları İnceleyin